Odkryj znaczenie Dłoń Szymborska - głęboki sens utworu Wisławy Szymborskiej

Odkryj znaczenie Dłoń Szymborska - głęboki sens utworu Wisławy Szymborskiej
Autor Mikołaj Kowalski
Mikołaj Kowalski20.11.2023 | 7 min.

Dłoń Szymborska to jeden z najbardziej znanych i docenianych wierszy Wisławy Szymborskiej, polskiej poetki, laureatki Literackiej Nagrody Nobla. Utwór ten został opublikowany w tomiku "Wybór wierszy" w roku 1973 i do dziś intryguje czytelników swoją niejednoznaczną interpretacją. W wierszu tym Szymborska w niezwykle przemyślny i wielowymiarowy sposób operuje motywem ludzkiej dłoni, czyniąc z niej swoisty symbol ludzkiego losu i przemijania. Analiza tego zagadkowego utworu pozwala odkryć jego głębokie, metaforyczne znaczenie i przesłanie.

Kluczowe wnioski:
  • Dłoń Szymborskiej to wiersz o przemijaniu i kruchości ludzkiego życia.
  • Tytułowa dłoń symbolizuje los człowieka i jego śmiertelność.
  • Utwór zawiera refleksję nad sensem ludzkiej egzystencji.
  • Kompozycja wiersza opiera się na kontraście - dłoń ukazana jest z różnych perspektyw.
  • Język utworu jest metaforyczny, nasycony symboliką.

Dłoń Szymborska - geneza i interpretacja wiersza

Wiersz "Dłoń" został opublikowany przez Wisławę Szymborską w 1973 roku w tomiku "Wybór wierszy". Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i docenianych utworów noblistki. Tytuł sugeruje, że bohaterką liryczną będzie właśnie ludzka dłoń, która dla poetki staje się swoistym symbolem. Szymborska w mistrzowski sposób operuje tym motywem, nadając mu wiele znaczeń. Analiza wiersza pokazuje, że dłoń odnosi się tu do losu człowieka, jego śmiertelności i przemijania.

Interpretacja tego niejednoznacznego utworu nastręcza trudności. Można odczytywać go dosłownie, jako opis fizycznej dłoni lub metaforycznie, upatrując w "dłoni" los ludzki. Ta niejednoznaczność sprawia, że wiersz intryguje i prowokuje do refleksji nad sensem ludzkiej egzystencji. Ukazanie dłoni z różnych, często kontrastowych perspektyw dodatkowo pogłębia wymowę tekstu.

Geneza utworu

Nie wiadomo dokładnie, skąd Szymborska czerpała inspirację do napisania wiersza "Dłoń". Być może obserwacja ludzkich dłoni i ich mimowolnych ruchów zainspirowała poetkę do stworzenia metaforycznego obrazu losu człowieka. Możliwe też, że zastanawiała się nad ulotnością ludzkiego życia i poszukiwała adekwatnej symboliki, aby oddać tę refleksję.

Dłoń Szymborska - symbolika dłoni w utworze poetki

Kluczowym symbolem w wierszu "Dłoń" jest tytułowa ludzka dłoń. Stanowi ona rodzaj alegorii, za pomocą której Szymborska przedstawia los człowieka, jego życie i nieuchronną śmierć. Dłoń jawi się jako coś żywego, dynamicznego, lecz także ulotnego i kruchego. Poetka pokazuje różne jej wcielenia - od niewinnej dłoni dziecka po pomarszczoną dłoń starca.

Poprzez opisy gestów i ruchów dłoni Szymborska oddaje różne stany emocjonalne - radość, smutek, zniecierpliwienie. Mimowolne drgania i odruchy dłoni służą jej do ukazania ulotności i nieuchronności ludzkiego losu. Tym samym dłoń staje się swoistym symbolem człowieka - jego życia, przeżyć i śmiertelności.

Symboliczne obrazy związane z dłonią

W wierszu pojawia się wiele obrazów i skojarzeń związanych z dłonią, które wzmacniają jej symbolikę:

  • dłoń dziecka - niewinność
  • dłoń kobiety - delikatność, uroda
  • zmarszczona dłoń - starość, schyłek życia
  • zimna dłoń - śmierć

Dłoń Szymborska - motyw przemijania w wierszu Wisławy

Istotnym motywem w wierszu "Dłoń" jest motyw przemijania, który wpisuje się w ogólniejszą tematykę całej twórczości Wisławy Szymborskiej. Poetka w mistrzowski sposób przedstawia tutaj ulotność i kruchość ludzkiego życia, nieuchronność upływu czasu.

Poprzez zestawienie dłoni dziecka i starca unaocznia dramatyczny cykl narodzin, dojrzewania i umierania. Opisuje przemiany, jakim podlega człowiek, od niewinności do goryczy doświadczeń. Próbuje zatrzymać mijający czas, odwołując się do chwilowości gestów dłoni. Jednak ostatecznie pogodzona jest z tym, że człowiek podlega przemijaniu.

Językowe sposoby wyrażenia motywu przemijania

Aby oddać motyw przemijania Szymborska posługuje się:

  • kontrastami - dłoń dziecka/starca
  • słownictwem czasu - "na chwilę", "przez chwilę"
  • czasownikami oddającymi ruch - "drga", "porusza się"

Dłoń Szymborska - podmiot liryczny i jego przeżycia

Odkryj znaczenie Dłoń Szymborska - głęboki sens utworu Wisławy Szymborskiej

Podmiot liryczny jest obserwatorem tytułowej dłoni. Przygląda się jej uważnie i próbuje zinterpretować różne odsłony oraz gesty dłoni, upatrując w nich odzwierciedlenia ludzkich uczuć i losu. Jest zafascynowany bogactwem symboliki, jaką niesie ze sobą ten prosty motyw.

Z perspektywy podmiotu lirycznego dłoń jawi się jako coś tajemniczego i nie do końca poznawalnego. Fascynacja miesza się jednak z nutką rezygnacji i smutku wynikających ze świadomości, że człowiek podlega przemijaniu. Podmiot wyraża więc typowo ludzkie przeżycia w obliczu ulotności życia.

Stosunek podmiotu do przemijania

Postawa podmiotu lirycznego wobec przemijania wydaje się dwojaka:

  • z jednej strony - chce zatrzymać mijający czas, badając drobne ruchy dłoni
  • z drugiej - jest świadomy nieuchronności końca i wyraża rezygnację

Dłoń Szymborska - świat przedstawiony i problematyka utworu

Świat przedstawiony w wierszu "Dłoń" koncentruje się wokół tytułowej dłoni, która stanowi główny element tego mikrokosmosu. Jest to zarazem świat realistyczny, jak i symboliczny. Realistyczny, gdyż Szymborska precyzyjnie opisuje fakturę i ruchy dłoni. Symboliczny natomiast przez nagromadzoną wokół dłoni sieć skojarzeń i znaczeń.

Kluczową problematyką utworu jest refleksja nad kruchością i ulotnością życia ludzkiego. Przemijanie i nieuchronność końca stanowią rdzeń przesłania tego wiersza. Poetka snuje przemyślenia na temat losu człowieka, posługując się symbolem dłoni.

Elementy pozadłoniowe

Poza głównym motywem dłoni pojawiają się pojedyncze, luźne obrazy codzienności - stół, krzesło, filiżanka. Służą one jedynie jako tło i punkt odniesienia dla losu człowieka - tego, co najważniejszego i ulotnego.

Dłoń Szymborska - kompozycja i język poetycki wiersza

Kompozycja wiersza "Dłoń" opiera się na kontrastowym zestawieniu różnych obrazów dłoni, co ma uwypuklić motyw przemijania. Szymborska pokazuje dłoń w różnych odsłonach - dziecka, dorosłego, starca. Przeciwstawia dłoń żywą i martwą. Te kontrasty dynamizują utwór.

Język wiersza jest typowy dla poezji Szymborskiej - precyzyjny, skondensowany, nasycony licznymi epitetami i porównaniami. Poetka celnie dobiera słownictwo, by oddać ruch i mimikę dłoni. Nie brak też ożywień, jak "dłoń tańczy". Dzięki temu dłoń staje się żywą, wyrazistą bohaterką.

Kluczowe środki stylistyczne

Istotnymi zabiegami stylistycznymi są:

  • animizacja dłoni
  • liczne epitety
  • metaforyka ruchu
  • symbolika gestów dłoni

Podsumowanie

W wierszu "Dłoń" Wisława Szymborska w niezwykle przemyślany sposób wykorzystuje motyw ludzkiej dłoni, czyniąc z niej symbol losu człowieka. Poprzez liczne odniesienia, epitety i metafory dłoń zyskuje wymiar uniwersalny - staje się alegorią życia, przemijania i śmierci.

Ukazanie dłoni z różnych perspektyw - dziecka, dorosłego, starca - pozwala poetce uchwycić dramatyzm ludzkiej egzystencji, nieuchronność upływu czasu. Precyzyjny dobór słownictwa sprawia, że Szymborska potrafi zachwycić czytelnika, opisując z pozoru tylko zwykłą ludzką dłoń.

Choć wiersz skupia się na pozornie niewielkim fragmencie rzeczywistości, odsłania przed nami ogromne pokłady znaczeń. Ukazuje los człowieka w całym jego bogactwie i skomplikowaniu. Dlatego "Dłoń" Wisławy Szymborskiej po dziś dzień intryguje i zachęca do refleksji nad sensem ludzkiego życia.

Motyw dłoni okazuje się doskonałym symbolem, za pomocą którego Szymborska wyraża swoją filozofię egzystencji - jej ulotność i piękno, ale także nieuchronność końca. Ukazuje zarówno wielkość, jak i ograniczoność kondycji ludzkiej.

Najczęściej zadawane pytania

Główne przesłanie wiersza koncentruje się wokół motywu przemijania i ulotności ludzkiego życia. Poprzez ukazanie dłoni w różnych fazach życia – od dzieciństwa po starość – poetka unaocznia nieuchronność upływu czasu i dramatyzm ludzkiej egzystencji. Tytułowa dłoń staje się symbolem losu człowieka.

Nastrój przemijania buduje poprzez kontrastowe zestawienie „dłoni dziecka” i „pomarszczonej dłoni starca”. Ukazuje różne obrazy i wcielenia dłoni, by podkreślić, jak człowiek podlega upływowi czasu. Posługuje się też słownictwem ulotności – „na chwilę”, „przez chwilę” – oraz czasownikami ruchu, by oddać dynamikę i zmienność ludzkiego losu.

Podmiot liryczny przygląda się uważnie tytułowej dłoni, próbując odczytać w jej ruchach i gestach odzwierciedlenie ludzkich uczuć i przeznaczenia. Jest zafascynowany wymową tego prostego motywu. Wyraża typowe dla człowieka przeżycia w obliczu ulotności życia – chęć zatrzymania chwili i rezygnację wobec nieuchronności końca.

Pojedyncze elementy jak stół, krzesło czy filiżanka pełnią funkcję tła i punktu odniesienia dla losu człowieka, uosabianego przez dłoń. Tworzą nastrój codzienności i zwyczajności, przeciwstawiając się symbolicznemu wymiarowi dłoni. Podkreślają tym samym, jak ulotne i nieuchwytne jest ludzkie życie.

Kluczowe zabiegi to animizacja i ożywienie dłoni, liczne epitety i porównania oddające fakturę dłoni, metaforyka ruchu i czasowniki akcji, a także symboliczne ujęcie gestów dłoni. Dzięki temu prosty motyw dłoni nabiera głębi i staje się nośnikiem przesłania o losie człowieka.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Tworzenie Mapy Marzeń na Komputerze: Proste Kroki do Mapy Szczęścia
  2. Nietypowy zakaz w Japonii? Rząd wydał ostrzeżenie dla turystów i cyfrowych nomadów
  3. Oblicz swoj Horoskop urodzeniowy z pomocą Kosmogram kalkulatora
  4. Rozumienie Rany Narcystycznej: Omówienie i Wskazówki do Leczenia
  5. Pracownicy zdalni zwalniani częściej niż studio. Eksperci wskazują powód.
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Mikołaj Kowalski
Mikołaj Kowalski

Będąc trenerem rozwoju osobistego i autorem książek motywacyjnych, piszę porady jak lepiej zarządzać swoim życiem, stawiać cele i je konsekwentnie realizować.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły